Uluslararası SEO için ccTLD, Alt Alan Adı ve Alt Dizin

TL;DR — Sitenizin farklı sürümlerini farklı ülkelere sunmak istiyorsanız üç URL biçiminden birini seçebilirsiniz: example.de gibi bir ülke alan adı, de.example.com gibi bir alt alan adı veya example.com/de/ gibi bir klasör. Google, üçünü de kullanılabilir yapılar olarak belgelendiriyor. Aralarındaki önemli bir fark şudur: ülke alan adı (.de, .fr, .co.uk), hangi ülkeye yönelik olduğunu arama motorlarına ve kullanıcılara otomatik olarak güçlü biçimde bildirir. Klasör sürümünü işletmek en kolay olduğundan çoğu site için makul varsayılan seçenektir.

Üç seçenek

Almanya’ya açılan ABD merkezli bir şirket olduğunuzu varsayalım. Sitenizin Almanca sürümü nerede yer almalı? Üç seçeneğiniz var:

• ccTLD — bir ülke kodlu üst düzey alan adı: example.de. .de, Almanya’nın kendi alan adı uzantısıdır; tıpkı .fr uzantısının Fransa’ya, .co.uk uzantısının ise Birleşik Krallık’a ait olması gibi. Her ülke için ayrı bir alan adı satın alırsınız.
• Alt alan adı — ana alan adınızın önüne eklenen bir ifade: de.example.com. Ana alan adı aynıdır; başına yalnızca “de.” eklenir.
• Alt dizin (veya alt klasör) — ana alan adınızdaki bir yol: example.com/de/. Alan adı aynıdır ve her şey tek bir yerde, yalnızca klasörler hâlinde düzenlenir. Evidence for this claim Google documents ccTLD, gTLD subdomain, and gTLD subdirectory structures as usable locale-specific URL options, with different operational tradeoffs. Scope: Google Search international URL-structure guidance; the documentation does not promise equal ranking outcomes. Confidence: high · Verified: 2026-07-14 Google: Locale-specific URL structures

Biri daha iyi sıralama elde eder mi?

Google, yapılardan birini evrensel olarak en iyi seçenek diye belgelemiyor. Rehberinde farklı avantajlar, dezavantajlar ve yerel ayar sinyalleri sunulduğundan karar, garantili bir sıralama sonucu varsaymak yerine hedef kitleye ve işletim modeline uygun olmalıdır.

Ancak bu, yapıların birbirinin yerine kullanılabileceği anlamına gelmez. Yeni başlayanların anlaması gereken asıl önemli fark şudur:

Bir ccTLD, ülkesini otomatik olarak bildirir. Google example.de adresini gördüğünde sitenin Almanya’yı hedeflediğini zaten bilir; ek kurulum gerekmez. Kullanıcılar da aynı sinyali alır: Almanya’daki bir müşteri, genel bir .com adresine kıyasla .de adresine daha çok güvenir.

Alt alan adı veya alt dizin kullanıldığında bu ülke sinyali otomatik değildir. Hedef kitleyi hreflang, yerel ayara özgü içerik, yerel bilgiler ve yerel bağlantılar gibi açık sinyallerle belirtmeniz gerekir. Evidence for this claim Google calls ccTLDs a strong country signal and also lists hreflang, server location, local contact details, currency, local links, and Business Profile signals among its locale inputs. Scope: Google Search target-locale signals; no single signal guarantees a chosen result. Confidence: high · Verified: 2026-07-14 Google: How target locale is determined

Peki hangisini seçmelisiniz?

Basit bir pratik kural:

• Emin değilseniz alt dizin kullanın (example.com/de/). İşletmesi en ucuz ve en kolay seçenektir: tek alan adı, tek barındırma kurulumu, her şeyi yöneteceğiniz tek yer. Ayrıca sitenizin bütün “gücü” tek bir alan adında kalır.
• Ülke alan adlarına zaten sahipseniz, yerel bir adrese duyulan güven gerçekten önemliyse (bankacılık, kamu ve büyük perakendede yaygındır) veya bir ülkede o ülkenin alan adını kullanmanızı gerektiren hukuki nedenler varsa ccTLD kullanın (example.de).
• Her ülkeyi ayrı bir sunucuda tutmak için teknik bir nedeniniz varsa ancak ayrı alan adları satın almak istemiyorsanız ağırlıklı olarak alt alan adı kullanın (de.example.com).

Çoğu kişinin yanlış anladığı nokta

Daha iyi sıralama sağlayacağını düşünerek her ülke için bir ccTLD satın almayın. Sağlamaz; ayrıca sitenizin otoritesini, her biri kendi bağlantılarını ve itibarını sıfırdan kazanmak zorunda olan çok sayıda ayrı alan adına bölersiniz. Bu, bedava bir kazanım değil, gerçek bir maliyettir. Tüm ödünleşimleri, Google’ın gerçekte ne söylediğini ve Search Console’daki coğrafi hedefleme aracının kaldırılmasının neleri değiştirdiğini öğrenmek mi istiyorsunuz? Advanced sekmesine geçin.

TL;DR — Ülke/dil hedeflemesinde ccTLD (example.de), gTLD alt alan adı (de.example.com) ve gTLD alt dizini (example.com/de/) arasında seçim yaparsınız. Google, üçünü de farklı ödünleşimlere sahip kullanılabilir yapılar olarak belgelendiriyor. Asıl ayırt edici unsur coğrafi sinyaldir: ccTLD, diğer ikisinin kendiliğinden edinmediği otomatik ve kesin bir ülke sinyali taşır. Bu sinyalin bedeli parçalanmadır; ayrı alan adları bağlantı değerini böler, altyapıyı çoğaltır ve mülkler arası hreflang yönetimini zorlaştırır. Alt dizinler otoriteyi tek bir alan adında birleştirir ve işletmesi en ucuz seçenektir. Ancak Google, Search Console’daki International Targeting report özelliğini kaldırdığından (Eylül 2022), bir alt klasörün hedef ülkesini artık açıkça bildiremezsiniz. hreflang’i görünür yerel içerik ve diğer yerel sinyallerle birlikte kullanın. Alt alan adları ortada yer alır: ülke içinde barındırılabilen ayrı bir ana makine adıdır ancak bunun dışında alt dizinle aynı manuel sinyallere ihtiyaç duyar. Mülkiyet, alan adı sahibi olma uygunluğu, yönetişim ve maliyet en az sinyal kadar önemlidir. Yapıyı sonradan değiştirmek de hızlı bir düzeltme değil; yönlendirmeler, canonical etiketleri, hreflang, site haritaları ve izleme gerektiren tam bir URL taşımasıdır. Varsayılan tercihim alt dizinlerdir; mevcut bir ccTLD, güven/hukuk gereksinimi veya gerçek bir altyapı ayrımı sizi başka bir seçeneğe yöneltmiyorsa. Bu, uluslararası karardır; genel nokta-karşı-eğik-çizgi mimarisi sorusu ayrı bir konudur (aşağıya bakın). Evidence for this claim Google documents ccTLD, gTLD subdomain, and gTLD subdirectory structures as usable locale-specific URL options, with different operational tradeoffs. Scope: Google Search international URL-structure guidance; the documentation does not promise equal ranking outcomes. Confidence: high · Verified: 2026-07-14 Google: Locale-specific URL structures Evidence for this claim Google calls ccTLDs a strong country signal and also lists hreflang, server location, local contact details, currency, local links, and Business Profile signals among its locale inputs. Scope: Google Search target-locale signals; no single signal guarantees a chosen result. Confidence: high · Verified: 2026-07-14 Google: How target locale is determined

Üç yapının kesin tanımı

Bir ccTLD, ülke kodlu üst düzey alan adıdır: .de, .fr, .co.uk, .jp. Google bunu varsayılan olarak güçlü bir coğrafi hedefleme sinyali kabul eder: alan adını otomatik olarak bir ülkeyle eşleştirir ve bunu manuel bir ayarla geçersiz kılamazsınız (buna ihtiyacınız da yoktur). Bir gTLD (örneğin .com, .org, .net gibi genel TLD) tek başına ülke anlamı taşımaz. Bu nedenle gTLD üzerindeki bir alt alan adı veya alt dizin, coğrafi hedeflemesini başka yollarla oluşturmalıdır.

Google gerçekte ne söylüyor?

Google’ın Managing multi-regional and multilingual sites belgesi, aşağıdakileri ödünleşimleriyle birlikte ülke hedeflemeye yönelik URL yapıları olarak sıralıyor:

• Ülkeye özgü alan adı (ccTLD) — avantaj: net coğrafi hedefleme, geleneksel olarak açık sunucu konumu ve siteleri kolayca ayırma. Dezavantaj: pahalıdır, kullanılabilirliği sınırlı olabilir ve daha fazla altyapı gerektirir.
• gTLD ile alt alan adı — avantaj: kurulumu kolaydır ve farklı sunucu konumlarına olanak tanır. Dezavantaj: kullanıcılar yalnızca URL’ye bakarak coğrafi hedeflemeyi anlayamayabilir.
• gTLD ile alt dizin — avantaj: kurulumu kolay, bakımı azdır (aynı ana makine). Dezavantaj: kullanıcılar URL’den coğrafi hedeflemeyi anlayamayabilir; tek sunucu konumu vardır.
• URL parametreleri (example.com?country=de) — ülke hedeflemesi için önerilmez; bölümlere ayırması zordur ve kullanıcılar URL’den coğrafi hedefi anlayamaz.

Bu listede yer almayan şeye dikkat edin: herhangi bir yapının daha iyi sıralama sağladığı iddiası. Google’ın URL structure guidance ve genel site yapısı belgelerinde tekrarlanan tutarlı görüşü, dizine ekleme veya sıralama bakımından bir tercihi olmadığıdır; düzenlemesi ve yönetmesi en kolay seçeneği kullanmalısınız. Yapısal seçim, bir sıralama aracı değil, işletim ve sinyallerle ilgilidir.

Temel ayrım: otomatik ve manuel coğrafi sinyal

Kararın özü budur ve bu konuyu genel alt alan adı-alt dizin tartışmasından ayıran da budur.

ccTLD size ülke sinyalini kendiliğinden verir. Google example.de adresini gördüğü anda bunun Almanya’yı hedeflediğini anlar. Hiçbir şey yapmanız gerekmez. Kullanıcılar da bunu görür; adres çubuğundaki .de, hiçbir .com/de/ yolunun karşılayamayacağı bir güven ve alaka göstergesidir.

gTLD üzerindeki bir alt alan adı veya alt dizin bu sinyali otomatik olarak almaz. .com, ülke hakkında hiçbir şey söylemez. Öyleyse Google’a example.com/de/ adresinin Almanya’daki Almanca konuşan kullanıcılara yönelik olduğunu nasıl bildirirsiniz?

Yanıt yıllarca iki bölümden oluştu: hreflang ve Search Console’un International Targeting raporu. Bu rapor, URL ön eki mülkü kullanıldığında example.com/de/ gibi belirli bir alt dizin de dâhil olmak üzere bütün bir gTLD mülkünün hedef ülkesini manuel olarak ayarlamanıza olanak tanıyordu. Bu manuel ülke ayarı, bir alt klasörü açıkça coğrafi hedeflemenin tek yoluydu.

Çoğu makalenin atladığı değişiklik: International Targeting kaldırıldı

Google, International Targeting raporunu Eylül 2022’de Search Console’dan kaldırdı (Google’s own deprecation notice; ayrıca Search Engine Land tarafından ele alındı). Raporda iki sekme vardı: hreflang hata denetleyicisi ve ülke hedefleme ayarı. Google’ın açıkladığı gerekçe, manuel ülke ayarının değerinin zamanla azalması ve hreflang’in olgunlaşmasıydı.

Pratik sonuç belirgin ve önemlidir: bir alt dizinin (veya alt alan adının) hedef ülkesini artık Google’a açıkça bildiremezsiniz. Manuel geçersiz kılma seçeneği kaldırıldı. Bir gTLD alt klasörü veya alt alan adı için geriye şunlar kaldı:

• hreflang — Google’a hangi kullanıcıya hangi sürümün sunulacağını bildiren karşılıklı language-region ek açıklamaları (hreflang ve x-default bölümlerine bakın).
• Google’ın kendisinin çıkardığı sinyaller — sunucu/CDN konumu, yerel dil ve para birimi, yerel adres ve telefon bilgileri, ülke içindeki sitelerden gelen bağlantılar. Evidence for this claim Google calls ccTLDs a strong country signal and also lists hreflang, server location, local contact details, currency, local links, and Business Profile signals among its locale inputs. Scope: Google Search target-locale signals; no single signal guarantees a chosen result. Confidence: high · Verified: 2026-07-14 Google: How target locale is determined

Bunların hiçbiri eski ayar gibi kesin bir “bu klasör Almanya’yı hedefliyor” bildirimi değildir. hreflang bir ülke ataması değil, hangi sürümün gösterileceğine ilişkin bir ipucudur. Bu nedenle alt dizin seçeneği artık tamamen hreflang’in doğru uygulanmasına dayanıyor. hreflang kullanan 374 756 alan adıyla ilgili çalışmamda bunların %67’den fazlası hreflang’i en azından kısmen yanlış uygulamıştı. “İşletmesi en kolay” seçeneğin gerçek maliyeti budur: hata payı daha düşükken coğrafi sinyalin tüm sorumluluğu size aittir.

ccTLD tüm bu sorunu aşar. International Targeting ayarına hiçbir zaman ihtiyaç duymadığı için raporun kaldırılması ccTLD açısından hiçbir şeyi değiştirmedi. Bu eşitsizlik — ccTLD’lerin hiçbir zaman manuel bir araca bağlı olmaması, alt klasörlerin ise bağlı olması — coğrafi sinyal gerçekten önemli olduğunda ccTLD lehindeki en güçlü tek argümandır.

ccTLD’nin maliyeti: parçalanma

ccTLD’ler en net sinyali veriyorsa neden her yerde kullanılmasın? Çünkü bu sinyal gerçek maliyetlerle birlikte gelir:

• Bölünmüş otorite. Her ccTLD ayrı bir alan adıdır. example.de adresine verilen geri bağlantılar example.com alan adının değil, example.de alan adının otoritesini artırır. İtibarı tek bir güçlü alan adında toplamak yerine her ülkenin itibarını neredeyse sıfırdan oluşturursunuz. Gücü tek bir gTLD’de yoğunlaşmış bir site için bu parçalanma, net coğrafi sinyalin sağladığı yarardan daha fazla zarar verebilir.
• Çoğalan altyapı. Kaydedilecek ve yenilenecek daha fazla alan adı, daha fazla barındırma veya CDN yapılandırması, daha fazla sertifika ve diğer her şeyden daha fazlası. Bazı ccTLD’ler kaydolabilmek için yerel varlık veya adres de gerektirir (.com.au ve geçmişte bazı AB ccTLD’leri). Bu yalnızca teknik değil, hukuki/idari bir engeldir.
• Daha zor hreflang. Tek bir alan adında hreflang zahmetlidir; her birinin diğerlerinin tamamına karşılıklı olarak referans vermesi gereken bir düzine ayrı mülkte hreflang ise büyük uluslararası sitelerin en sık hata yaptığı noktadır. Eklediğiniz her ccTLD, diğer bütün düğümlerin doğru biçimde işaret etmesi gereken yeni bir düğümdür.

Alt dizinler tüm bunları tersine çevirir: tek alan adı, tek mülk, tek barındırma kurulumu, birleştirilmiş otorite ve tek site içinde tutulan hreflang. Coğrafi sinyal daha zayıf olsa da çoğu küresel site için pratik varsayılan olmalarının nedeni budur; işletim kolaylığı gerçektir.

Alt alan adları: orta yol

Bir gTLD alt alan adı (de.example.com) gerçekten orta bir seçenektir; ancak neden ortada bulunduğunu anlayın:

• Alt dizin gibi gTLD üzerindedir, dolayısıyla otomatik ülke sinyali almaz; bir alt klasörle aynı hreflang ve çıkarımsal sinyallere ihtiyaç duyar.
• Alt dizinden farklı olarak ayrı bir ana makine adıdır. Bu nedenle farklı bir sunucuda veya ülkede kolayca barındırılabilir ve farklı bir ekibe veya teknoloji yığınına ayrılabilir. Google’ın belgeleri, alt alan adlarının “allow different server locations.” olduğunu özellikle belirtir.
• Google’ın alt alan adını ana sitenizin parçası (dolayısıyla otoritenin aktığı bir bölüm) mı yoksa ayrı bir site mi kabul edeceği entegrasyona göre site bazında belirlenir. Genel alt alan adı-alt dizin sorusunu yöneten değerlendirme de budur.

Dolayısıyla alt alan adı, ayrı bir alan adı satın almadan barındırma esnekliği sağlar; bunun bedeli ise alt dizinin ihtiyaç duyduğu manuel coğrafi sinyallerin aynısıdır. Çoğu kişi için ayrı bir ana makineye özellikle ihtiyaç yoksa alt dizin aynı işi daha az ek yükle yapar.

Korelasyon çalışmaları ne olacak?

ccTLD’lerin uluslararası SERP’lere hâkim olduğunu gösteren çalışmalar göreceksiniz. Örneğin SE Ranking’s analysis of 20 000 keywords across 15 markets, ilk üç sıranın büyük bölümünü ccTLD’lerin aldığını, alt dizinlerin uzak ara ikinci olduğunu ve alt alan adlarının küçük bir paya sahip olduğunu buldu. Bunu doğrudan kabul ederseniz ccTLD’lerin “kazandığı” sonucuna varırsınız.

Temkinli yaklaşırdım. Bu sayılar nedensel değil, korelasyoneldir. Rekabetçi yerel pazarlarda ccTLD kullanan siteler genellikle köklü yerel oyunculardır: uzun süredir faaliyet gösteren yerel markalar, yerel işletmeler ve ulusal perakendeciler. Bunlar URL biçiminden bağımsız olarak iyi sıralama elde edebilirdi. Sıralamaya .de neden olmaz; neden, sitenin güçlü, yerel açıdan alakalı ve iyi bağlantılandırılmış olmasıdır. Bu siteler geleneksel olarak ccTLD kullanır. Net coğrafi sinyal sınırlı ölçüde yardımcı olur ancak kazanmadığınız bir otoriteyi yaratmaz. “ccTLD’ler daha üstte sıralanıyor” ifadesini “ccTLD’ye geçerseniz daha üstte sıralanırsınız” diye yorumlamayın.

Genel (uluslararası olmayan) ödünleşimler nerede ele alınıyor?

Yukarıdakilerin tamamı uluslararası hedefleme açısından konuyu ele alır. Uluslararası olmayan ayrı bir soru daha vardır: genel SEO bakımından alt alan adı ile alt dizin işlevsel olarak eşdeğer midir (blog, yardım merkezi, belgeler), site bazında değerlendirme nasıl çalışır ve çoğu alt alan adı→alt dizin taşımasındaki “kazanımlar” neden eş zamanlı değişikliklerle karışır? Bu konuyu, Pink Cake Box ve IWantMyName vaka çalışmaları, Google’ın site bazındaki entegrasyon sinyalleri ve ters proxy geçici çözümü dâhil olmak üzere web sitesi yapısı kümesindeki genel subdomain vs subdirectory makalesinde ayrıntılı biçimde ele alıyorum. Sorunuz “blogum nerede yer almalı?” ise oradan başlayın. Sorunuz “farklı ülkelere nasıl hizmet sunarım?” ise doğru yerdesiniz.

Mülkiyet, yönetişim ve maliyet de karara dâhildir

Google’ın rehberi bunu bir sıralama yarışı değil, ödünleşim olarak çerçeveliyor; bu ödünleşimler coğrafi sinyalin ötesine geçiyor:

• Mülkiyet ve kullanılabilirlik. İstediğiniz ccTLD’yi gerçekten satın alabilmeli ve elinizde tutabilmelisiniz. Bazı ülke kayıt kuruluşları kimlerin kaydolabileceğini sınırlar; yerel ticari varlık, yerel irtibat kişisi veya yerel adres isteyebilir (geçmişte bazı AB ve .com.au tarzı ccTLD’lerde geçerliydi). Az sayıdaki ccTLD, ülke sinyali yerine genel gösterişli alan adları gibi pazarlanır ve değerlendirilir (.io, .co). Bu nedenle Google’ın gözünde her cc uzantısının aynı davrandığını varsaymayın.
• Yönetişim ve dağıtım yalıtımı. Ayrı bir ccTLD veya alt alan adı; farklı bir ekipçe, farklı bir teknoloji yığınında ve bağımsız dağıtımlarla işletilebilir. Yerel bir pazarın kendi sürüm takvimine ihtiyacı varsa bu gerçekten yararlıdır. Bu yalıtımın da maliyeti vardır: güvenliği sağlanacak, izlenecek ve tutarlı tutulacak daha fazla mülkün yanı sıra bir pazardaki hatanın (bozuk hreflang etiketi veya süresi dolmuş sertifika) diğerlerini işleten ekipçe fark edilmeme olasılığı artar.
• Maliyet. Kayıt, yenileme, barındırma ve sertifika maliyetleri mülk sayısıyla birlikte artar. Her pazar için ccTLD stratejisi bunların tamamını çoğaltır; alt dizin stratejisi ise tek alan adıyla sınırlar.

Bunların hiçbiri temel yanıtı değiştirmez: yapıyı pazar kapsamınıza, her mülkün sahibine ve bakımını yapabilecek kişilere, ayrıca o sektörde yerel güvenin gerçekte ne kadar önemli olduğuna göre seçin. Doğrudan “hangisi daha iyi sıralanır?” sorusuna atlarsanız pratikte kararı belirleyen kısıtları gözden kaçırırsınız.

Taşıma riski

Yapıları sonradan değiştirmek — ccTLD’den alt dizine, alt alan adından ccTLD’ye veya başka herhangi bir yönde — kopyalayıp yapıştırma işlemi değildir. Bu, diğer taşıma işlemleriyle aynı mekanizmalara ve risklere sahip bir URL taşımasıdır:

• Yönlendirmeler. Her eski URL, ana sayfaya toplu olarak değil, yeni eşdeğerine 1:1 yönlendirilmelidir.
• Canonical etiketleri. Canonical etiketlerini yeni URL’leri gösterecek şekilde güncelleyin. Aynı dilde bölgesel kopyalarınız hâlâ varsa Google, bunları rekabete bırakmak yerine tercih edilen bir canonical ile hreflang kullanılmasını önerir.
• hreflang. Her yerel ayarın karşılıklı hreflang kümesi, yalnızca taşıdığınız mülkte değil bütün mülklerde yeni URL’lere referans vermelidir.
• İç bağlantılar ve site haritaları. İç bağlantıları yeni URL’lere yönlendirin ve tarayıcıların yeni yapıyı hızla bulabilmesi için XML site haritalarını yenileyin.
• Ana makine doğrulaması. ccTLD veya alt alan adı, Search Console/Bing Webmaster Tools içinde yeni bir mülktür. Verilere ihtiyaç duymadan önce doğrulayın; bir şey bozulduktan sonra değil.
• İzleme. Geçiş boyunca dizine ekleme, trafik ve sıralamaları izleyin. Öncesi/sonrası sayılarını karşılaştırıyorsanız taşımanın kendisinin karıştırıcı değişken olduğunu unutmayın. Aynı anda değişen diğer her şeyi (yönlendirmeler, içerik yenilemeleri, bağlantı değişiklikleri) kontrol etmeden bir değişikliği yeni URL biçimine bağlayamazsınız.

Yalnızca sıralama artışı peşinde koşarak yapı taşımayın. Google’ın yapılar arasında belirttiği bir tercih yoktur ve taşımanın kendisi, yapı değişikliğinin muhtemelen çözebileceği sorundan daha fazla risk taşır.

Önerim

• Varsayılan olarak alt dizinleri kullanın (example.com/de/). İşletmesi en ucuz seçenektir, otorite birleşik kalır ve çoğu site için daha zayıf coğrafi sinyal, basitlik karşılığında makul bir ödünleşimdir. Yalnızca hreflang’i doğru uygulamaya kararlı olun; çünkü 2022’den beri tek açık aracınız budur.
• Coğrafi sinyal gerçekten önemli olduğunda ve parçalanmanın maliyetini karşılayabildiğinizde ccTLD’leri seçin: ülke alan adlarına zaten sahipseniz, yerel adresin güven sağladığı bir sektördeyseniz (finans, sağlık, büyük perakende, kamuya yakın alanlar) veya bir pazardaki hukuk/kayıt gereksinimleri sizi o ülkenin alan adına yöneltiyorsa. Karar vermeden önce istediğiniz alan adlarını gerçekten kaydedip yönetebileceğinizi doğrulayın. Her alan adının kendi otoritesini oluşturacağını bilerek ilerleyin.
• Alt alan adlarını ağırlıklı olarak altyapı nedenleriyle seçin: her ülkenin ayrı bir ana makinede veya teknoloji yığınında olması gerekiyorsa ancak ayrı alan adları istemiyor ya da bunlara ihtiyaç duymuyorsanız. Alt dizinle aynı manuel coğrafi sinyalleri yine sağlamalısınız.
• Gelişigüzel karıştırmayın. Bir yapı seçip bütün pazarlarda tutarlı biçimde uygulamak, hangi yapıyı seçtiğinizden daha önemlidir. hreflang ve taramayı büyük ölçekte yönetilebilir tutan şey tutarlılıktır.
• Plan olmadan yapı taşımayın. Taşıyacaksanız bunu sıralama sorununa yönelik hızlı bir çözüm değil; yönlendirmeler, canonical etiketleri, hreflang, iç bağlantılar, site haritaları, ana makine doğrulaması ve izleme gerektiren tam bir URL taşıması olarak ele alın.

Bunun yeri

Bu kümedeki diğer içerikler daha geniş uluslararası temelleri ele alır: uluslararası SEO denetimi, uygulama kontrol listesi, pazarlar arası anahtar kelime araştırması ve çeviri-yerelleştirme kararı. Etiket düzeyindeki mekanikler hreflang ve x-default bölümlerindedir. Bir yapı seçtikten sonra belirleyici unsur da neredeyse her zaman yapının kendisi değil, hreflang’in doğruluğudur.

AI özeti

Advanced sürümünün kısa özeti:

• Ülke hedeflemesi için üç yapı: ccTLD (example.de), gTLD alt alan adı (de.example.com), gTLD alt dizini (example.com/de/).
• Google’ın bunlar arasında sıralama tercihi yoktur (çok bölgeli siteler ve URL yapısı belgelerinde belirtildiği üzere). Seçim sıralamayla değil, sinyaller ve işletimle ilgilidir.
• Temel ayrım: coğrafi sinyal. ccTLD, Google’a ve kullanıcılara manuel kurulum gerektirmeden otomatik ve kesin bir ülke sinyali verir. gTLD üzerindeki alt alan adı veya alt dizin otomatik ülke sinyali almaz; hreflang ile çıkarımsal sinyallere (sunucu konumu, dil, para birimi ve yerel bağlantılar) dayanmalıdır.
• International Targeting kaldırıldı (Eyl 2022). Google, alt dizinler dâhil bir gTLD mülkünün hedef ülkesini manuel olarak ayarlamayı sağlayan Search Console raporunu kaldırdı. Bir alt klasörün ülkesini artık açıkça bildirmenin bir yolu yoktur; geriye kalan tek açık araç hreflang’dir.
• ccTLD maliyeti = parçalanma. Ayrı alan adları bağlantı değerini böler (her biri kendi otoritesini oluşturur), altyapıyı çoğaltır ve mülkler arası hreflang’i zorlaştırır.
• Alt dizin = en ucuz seçenek ve otorite tek alan adında birleşir; ancak coğrafi sinyal açısından tamamen hreflang’e dayanır.
• Alt alan adı = orta yol: ayrı ana makine adı sayesinde esnek barındırma/sunucu konumu sağlar ancak alt dizinle aynı manuel coğrafi sinyallere ihtiyaç duyar; site bazında sitenin parçası veya ayrı bir site olarak değerlendirilir.
• Korelasyon uyarısı: ccTLD’lerin uluslararası SERP’lere hâkim olduğunu gösteren çalışmalar (ör. SE Ranking’in 20K anahtar kelimelik çalışması) korelasyoneldir. Köklü yerel markalar geleneksel olarak ccTLD kullanır; sıralamanın nedeni alan adı değildir.
• Mülkiyet, yönetişim, maliyet. Bazı ccTLD’lerde kayıt yaptırabilecek kişiler sınırlandırılır (yerel varlık/adres gereksinimleri); bazıları ülke sinyali yerine genel gösterişli alan adları olarak değerlendirilir. Daha fazla mülk, coğrafi sinyalden bağımsız olarak daha fazla yönetişim yükü ve maliyet (kayıt, barındırma, sertifikalar) demektir.
• Taşıma riski. Yapıları sonradan değiştirmek; yönlendirmeler, canonical etiketleri, hreflang, iç bağlantılar, site haritaları, ana makine doğrulaması ve izleme gerektiren tam bir URL taşımasıdır. Öncesi/sonrası sıralama karşılaştırmaları da taşıma sırasında değişen diğer her şeyle karışır. Yalnızca sıralama artışı peşinde koşarak taşıma yapmayın.
• Patrick’in varsayılan tercihi: mevcut bir ccTLD, güven/hukuk gereksinimi veya gerçek bir altyapı ayrımı başka bir seçeneği zorunlu kılmıyorsa alt dizinlerdir. Pazarlar arasındaki tutarlılık, seçimden daha önemlidir.

Hangi yapıyı kullanmalısınız?

Yukarıdan aşağıya ilerleyin; koşullarınıza uyan ilk “evet” genellikle kararı belirler.

1. Ülke alan adlarına (example.de, example.fr) zaten sahip misiniz veya işletmeniz bu alan adlarında zaten yerleşik mi? → ccTLD’leri kullanın. Parçalanma maliyetini zaten karşılayıp yerel otorite oluşturmuşsunuzdur; birleştirmek uğruna bunu çöpe atmayın. Alan adlarını koruyun ve mülkler arasında hreflang bağlantılarını kurun.

2. Bir pazar hukuken yerel alan adı kullanılmasını mı gerektiriyor veya yerel güven kritik önemde mi (finans, sağlık, kamuya yakın alanlar, büyük ulusal perakende)? → O pazar için ccTLD kullanın. Otomatik coğrafi sinyal ve yerel adresin verdiği güven, burada ek alan adına değer. (Bazı pazarlarda ccTLD, diğerlerinde alt dizin kullanabilirsiniz; ancak her pazarı kendi içinde tutarlı tutun.)

3. Her ülkenin gerçekten ayrı bir sunucuda, teknoloji yığınında veya ekipte yer alması gerekiyor ancak ayrı alan adları satın almak istemiyor musunuz? → Alt alan adı kullanın (de.example.com). Ayrı alan adı olmadan barındırma/konum esnekliği elde edersiniz. Ancak yine hreflang uygulamanız gerektiğini unutmayın; alt alan adı kendisini coğrafi olarak hedeflemez.

4. Yukarıdakilerin hiçbiri geçerli değil; ağırlıklı olarak .com kullanan sitenizi yeni dillere/ülkelere açıyor ve çalışan en basit çözümü mü istiyorsunuz? → Alt dizinleri kullanın (example.com/de/). Otorite tek alan adında, tek barındırma kurulumunda ve tek Search Console mülkünde birleşik kalır. hreflang’i doğru uygulamayı taahhüt edin; çünkü Eylül 2022’den beri başvurabileceğiniz manuel ülke hedefleme ayarı yoktur.

Karar ağacının önüne geçen iki kural:

• Tutarlılık, “kusursuz” seçimden üstündür. Bütün pazarlarda düzgün biçimde uygulanan tek bir yapı, sezgiyle pazar bazında seçilmiş bir karışımdan daha iyi sonuç verir.
• Yalnızca sıralama artışı için yapı taşımayın. Google’ın bir tercihi yoktur; taşıma riski (genel subdomain-vs-subdirectory makalesine bakın) genellikle hreflang ile elde edebileceğiniz sinyalin değerini aşar.

Resmî belgeler

Arama motorlarının birincil kaynak belgeleri.

Google

• Managing multi-regional and multilingual sites — ülke hedeflemeye yönelik üç URL yapısı (ccTLD, alt alan adı, alt dizin), bunların avantajları ve dezavantajları ile çerezlere/tarayıcıya dayalı sunum yerine her sürüm için farklı URL kullanma önerisi.
• URL structure best practices — coğrafi hedefleme için ccTLD’leri veya alt dizinleri önerir; belirtilmiş bir sıralama tercihi yoktur.
• Tell Google about localized versions of your page (hreflang) — Google’ın kendisinin okuduğu çıkarımsal sinyallerin (sunucu konumu, yerel içerik, yerel bağlantılar) yanında gTLD alt alan adları ve alt dizinleri için geriye kalan tek açık coğrafi sinyal olan karşılıklı hreflang kuralları.
• Crawling and indexing multilingual sites — Google’ın doğru yerel sürümü nasıl keşfedip sunduğu.

Bing / Microsoft

• How To Tell Bing Your Website’s Country and Language (Bing Webmaster Blog) — Bing’in çok ülkeli/çok dilli sitelere ilişkin rehberi; Bing’in hreflang’den çok content-language meta/üstbilgi sinyaline dayandığını unutmayın.
• Bing Webmaster Guidelines — genel rehber; meşru siteler için ccTLD, alt alan adı veya alt dizin arasında kuralcı bir tercih yoktur.

Kaynaktan alıntılar

Kayıtlara geçmiş açıklamalar ve belgelenmiş görüşler. Sayfanın desteklediği yerlerde bağlantı doğrudan ilgili bölüme gider. Bilgilendirme metninde doğrulanmış, sözcüğü sözcüğüne bir ifade olmadan aktarılan iddialar ise tırnak işareti kullanılmadan başka sözcüklerle ifade edilmiştir.

Google — yapılar arasında sıralama tercihi yok

• Başka sözcüklerle ifade edilmiştir: Google’ın belgelerine göre düzenlemesi ve yönetmesi en kolay seçeneği kullanmalısınız; Google’ın dizine ekleme ve sıralama açısından URL yapıları arasında bir tercihi yoktur. URL structure docs

Google — üç uluslararası yapı ve ödünleşimleri

• Çok bölgeli siteler belgesinden başka sözcüklerle ifade edilmiştir: ülke kodlu üst düzey alan adı net coğrafi hedefleme ve siteleri kolayca ayırma olanağı sağlar ancak pahalıdır ve daha fazla altyapı gerektirir. gTLD alt alan adının kurulumu kolaydır ve farklı sunucu konumlarına olanak tanır ancak kullanıcılar coğrafi hedeflemeyi anlayamayabilir. gTLD alt dizininin kurulumu da kolaydır ve tek bir ana makinede az bakım gerektirir ancak kullanıcılar yine coğrafi hedeflemeyi anlayamayabilir. Managing multi-regional and multilingual sites

Google — International Targeting raporunun kaldırılması (Eylül 2022)

• Aktarıldığı şekliyle Google’ın Search Console duyurusundan başka sözcüklerle ifade edilmiştir: hreflang olgunlaştıkça manuel ülke hedefleme ayarının değeri zaman içinde azaldığından International Targeting raporu kullanımdan kaldırıldı ve yerelleştirilmiş sürümleri bildirme mekanizması olarak hreflang kaldı. Google’s deprecation notice

Yaygın hatalar (ve bunların yerine yapılması gerekenler)

Efsane 1: “ccTLD daha iyi sıralanır; bu yüzden her ülke için bir tane satın alın.” Neden yanlış: Google’ın yapılar arasında sıralama tercihi yoktur ve her ccTLD, kendi otoritesini neredeyse sıfırdan oluşturan, altyapı ile hreflang karmaşıklığını artıran ayrı bir alan adıdır. ccTLD’leri üst sıralarda gösteren sıralama çalışmaları korelasyoneldir; köklü yerel markalar geleneksel olarak ccTLD kullanır. Bunun yerine: ccTLD’leri yalnızca otomatik coğrafi sinyal veya yerel güven parçalanmayı gerçekten haklı çıkardığında kullanın; aksi hâlde alt dizinlerde birleştirin.

Efsane 2: “Alt dizinler de aynı ölçüde iyidir; dolayısıyla hreflang’e ihtiyacım yok.” Neden yanlış: gTLD üzerindeki bir alt dizin otomatik ülke sinyali almaz ve Google, International Targeting raporunu kaldırdığından (Eyl 2022) geriye manuel ülke hedefleme ayarı kalmamıştır. hreflang olmadan Google’a her sürümün kime yönelik olduğu hakkında hiçbir şey söylememiş olursunuz. Bunun yerine: bütün yerel ayar klasörlerinde karşılıklı ve kendine referans veren hreflang uygulayın; artık sahip olduğunuz tek açık araç budur.

Efsane 3: “Search Console’da /de/ klasörümün hedef ülkesini ayarlayayım.” Neden yanlış: Bu ayar (International Targeting) artık mevcut değildir; Eylül 2022’de kaldırıldı. Bir alt klasörün ülkesini artık açıkça bildiremezsiniz. Bunun yerine: hreflang ile çıkarımsal sinyallere (sunucu/CDN konumu, yerel dil ve para birimi, yerel adres, ülke içi bağlantılar) dayanın.

Efsane 4: “Alt alan adları ayrı bir ana makine adı oldukları için kendilerini coğrafi olarak hedefler.” Neden yanlış: Bir gTLD alt alan adı (de.example.com), .com uzantısından ülke anlamı edinmez; alt dizinle aynı hreflang ve çıkarımsal sinyallere ihtiyaç duyar. Ayrı ana makine adı otomatik coğrafi sinyal değil, barındırma esnekliği sağlar. Bunun yerine: Alt alan adının coğrafi hedeflemesini alt dizininkiyle tamamen aynı şekilde ele alın — önce hreflang — ve alt alan adını yalnızca altyapı avantajları için kullanın.

Efsane 5: “Zayıf uluslararası sıralamaları düzeltmek için ccTLD’ye (veya alt klasöre) geçin.” Neden yanlış: Yapı taşıması, garantili ödül sunmayan bir risktir. Google’ın tercihi yoktur ve genel alt alan adı-alt dizin vaka çalışmaları, taşıma “kazanımlarının” çoğunun eş zamanlı değişikliklerle karıştığını gösterir. URL’leri taşıyarak otorite veya alaka sorunlarını nadiren çözersiniz. Bunun yerine: URL yapısına dokunmadan önce temel sinyalleri (hreflang doğruluğu, yerel içerik kalitesi, ülke içi bağlantılar) düzeltin.

Efsane 6: “Her pazarda o an hangisi uygunsa farklı yapılar kullanın.” Neden yanlış: Tutarsız bir karışım, hreflang kümelerini, taramayı ve otoriteyi büyük ölçekte anlamayı zorlaştırır; bunların bozulmasını kolaylaştırır. Bunun yerine: Birincil bir yapı seçip tutarlı biçimde uygulayın; yalnızca belirli ve haklı bir nedenle (mevcut ccTLD, hukuki gereksinim) istisna yapın.

Uluslararası URL yapısı seçme kontrol listesi

Seçimden önce

• Tek bir küresel siteyi yalnızca çevirmek yerine gerçekten ülke/dil hedeflemesine (pazar başına farklı içerik) ihtiyaç duyduğunuzu doğrulayın.
• Hedef pazarlarınızı listeleyin ve yerel alan adına ilişkin hukuk/kayıt gereksinimi bulunanları not edin.
• İlgili ccTLD’lere zaten sahip olup olmadığınızı veya bunlardan herhangi birinde sıralama elde edip etmediğinizi kontrol edin.
• Sektörünüzde yerel güvenin ne kadar önemli olduğuna karar verin (finans/sağlık/perakende ccTLD’lere yatkındır; SaaS/içerik siteleri için alt dizinler çoğu zaman yeterlidir).

Karar verme

• ccTLD’lerde zaten yerleşik misiniz veya hukuk/güven kritik mi? → ccTLD.
• Ayrı alan adları olmadan her ülke için ayrı barındırma/sunucu konumu mu gerekiyor? → Alt alan adı.
• Aksi hâlde, birleşik otoriteyle işletmesi en kolay seçeneği mi istiyorsunuz? → Alt dizin (varsayılan).
• Hangisini seçerseniz seçin, bütün pazarlarda tutarlı biçimde uygulamayı planlayın.

Seçimden sonra (herhangi bir gTLD yapısı — alt alan adı veya alt dizin)

• Search Console’da artık manuel ülke hedefleme ayarı olmadığını unutmayın (Eyl 2022’de kaldırıldı).
• Bütün sürümlerde karşılıklı ve kendine referans veren hreflang uygulayın.
• Yedek/seçici sayfası için bir x-default ekleyin.
• Çıkarımsal sinyallerle destekleyin: sunucu/CDN konumu, yerel dil ve para birimi, yerel adres/telefon, ülke içindeki sitelerden gelen bağlantılar.
• Mevcut ve çalışan bir yapıyı yalnızca sıralama artışı için taşımayın.

ccTLD kullanırsanız

• Her alan adı için ayrı kayıt, yenileme, barındırma ve sertifika bütçesi ayırın.
• hreflang’i ayrı mülkler arasında planlayın (her ccTLD diğerlerinin tamamına karşılıklı olarak referans vermelidir).
• Her alan adının kendi otoritesini oluşturacağını kabul edin; bağlantı değerinin ortak bir havuzda toplanmasını beklemeyin.

Yapılar arasında taşıma yapıyorsanız

• Her eski URL’yi yeni eşdeğerine 1:1 yönlendirin; ana sayfaya toplu yönlendirme yapmayın.
• Canonical etiketlerini yeni URL’lere göre güncelleyin; aynı dildeki bölgesel kopyalar için tercih edilen canonical ile hreflang kullanmaya devam edin.
• Karşılıklı hreflang’i, yeni URL’lere referans verecek şekilde bütün mülklerde yeniden oluşturun.
• İç bağlantıları güncelleyin ve XML site haritalarını yenileyin.
• Verilere ihtiyaç duymadan önce yeni ana makineyi/mülkü Search Console ve Bing Webmaster Tools’da doğrulayın.
• Geçiş boyunca dizine ekleme, trafik ve sıralamaları izleyin; öncesi/sonrası karşılaştırmalarında taşımanın kendisinin karıştırıcı değişken olduğunu unutmayın.

Zihinsel modeller

1. Sinyal ve otorite — temel ödünleşim. ccTLD coğrafi sinyali (otomatik, kesin) en üst düzeye çıkarır ancak otoriteyi parçalar (ayrı alan adları). Alt dizin otoriteyi en üst düzeye çıkarır (tek alan adında birleşir) ancak otomatik coğrafi sinyali en aza indirir (yalnızca hreflang). Alt alan adı ikisinin arasında yer alır. Buradaki hemen her karar, bu sinyal-otorite çizgisindeki bir noktadır.

2. Otomatik ve manuel coğrafi sinyal. Yalnızca ccTLD ülke sinyalini kendiliğinden verir. gTLD üzerindeki her yapı — alt alan adı veya alt dizin — sizin sorumlu olduğunuz manuel bir sinyale sahiptir. Eyl 2022’den beri “manuel”, Search Console ayarı değil hreflang anlamına gelir. gTLD yapısı seçerseniz hreflang’i doğru işletme sorumluluğunu üstlenirsiniz.

3. Yapı bir sıralama aracı değildir. Google’ın tercihi yoktur. Bir biçim seçerek daha iyi sıralama elde etmezsiniz. Bir pazarda alakalı, güvenilir ve iyi bağlantılandırılmış olarak daha iyi sıralama elde edersiniz; yapı yalnızca hangi pazarı hedeflediğinizi ne kadar net bildirdiğinizi değiştirir. Önce “hangisi daha iyi sıralanır?” sorusunu ortadan kaldırın; bu yanlış sorudur.

4. Tutarlılık, optimizasyondan üstündür. Bütün pazarlarda düzgün biçimde uygulanan tek bir yapı, sezgilere dayanarak pazar bazında seçilen bir karışımdan daha değerlidir. hreflang kümelerini ve taramayı büyük ölçekte yönetilebilir tutan şey tutarlılıktır.

5. Uluslararası soruyu genel sorudan ayırın. “Blogum nerede yer almalı?” (genel olarak alt alan adı veya alt dizin) ile “farklı ülkelere nasıl hizmet sunarım?” farklı belirleyici unsurlara sahip farklı kararlardır. Genel soru entegrasyon ve taşıma riskine; uluslararası soru coğrafi sinyale dayanır. Birinin yanıtını diğerine taşımayın.

Kendinizi sınayın: ccTLD, Alt Alan Adı ve Alt Dizin

Uluslararası URL yapısı seçmeye ilişkin beş kısa soru. Her biri için bir yanıt seçip ardından kontrol edin.

Zaman ayırmaya değer kaynaklar

İlgili yazılarım

• Hreflang: The Easy Guide for Beginners — herhangi bir gTLD alt alan adı veya alt dizininde dayanacağınız mekanikler ve hreflang kullanan 374 756 alan adıyla yaptığım, hreflang’in ne sıklıkta bozulduğunu gösteren çalışma (%67’den fazlasında sorun vardı).
• The Beginner’s Guide to Technical SEO — uluslararası URL yapısı kararlarının daha geniş çerçevedeki yeri.
• Subdomain vs Subdirectory: Subdirectories Are Not Better Than Subdomains For SEO — ikisinin işlevsel olarak eşdeğer olduğunu ve taşıma “kazanımlarının” çoğunun başka değişikliklerle karıştığını savunduğum genel (uluslararası olmayan) inceleme; “blogum nerede yer almalı?” sorusu için bunu okuyun.

Konuşmalarım

• How Search Works (SlideShare) — tarama, oluşturma, dizine ekleme ve sıralamayı anlattığım sunum; sonuçları neden URL biçiminin değil sinyallerin yönlendirdiğini anlamak için yararlı bir arka plan. (Standart sorumluluk reddi geçerlidir: “This is my understanding of systems… not going to be 100% complete or accurate.”)

Sektörden kaynaklar

• Managing multi-regional and multilingual sites (Google Search Central) — üç yapının ve belgelenmiş avantajları ile dezavantajlarının kaynak listesi.
• The International Targeting report is deprecated (Google Search Console Help) — Eylül 2022’deki kaldırma ve bunun bir alt klasörün ülkesini bildirmek açısından anlamı.
• URL structure best practices (Google Search Central) — coğrafi hedefleme rehberi ve tercih bulunmadığı yönündeki görüş.
• Subdomains vs Subdirectories Research: 20K Keywords Analysed (SE Ranking) — ccTLD’lerin uluslararası SERP’lere hâkim olduğunu gösteren, 15 pazardaki şeffaf korelasyon çalışması (nedensellik değil korelasyon olarak okuyun).
• SEO Best Practices with Cloudflare Workers, Part 1: Subdomain vs. Subdirectory (Cloudflare) — alt alan adına bağlıysanız ancak alt dizin URL’si istiyorsanız kullanabileceğiniz ters proxy geçici çözümü.

Değişiklik günlüğü