Dil Hedefleme ile Ülke Hedefleme Arasındaki Fark

Özet — Dil hedefleme insanlara okudukları dile göre hizmet eder. Ülke hedefleme ise fiyatın, para biriminin, gönderimin ve hukuki metnin gerçekten değiştiği ülkeye göre hizmet eder. Bunlar tek bir sorunun iki ucu değil, iki ayrı sorudur. Önce sayfanızın içeriğinin gerçekten ülkeye göre mi, yoksa yalnızca dile göre mi değiştiğine karar verin; hreflang kodlarını ancak bundan sonra seçin. Unutmayın: hreflang her zaman önce bir dil kodu ister; tek başına ülke hedefleyemezsiniz.

İki farklı soru

Bir siteyi birden fazla pazara açmaya başladığınızda, ilk yol ayrımı neredeyse herkesi yanıltır. İnsanlar “dil” ile “ülke”yi aynı şey sayar. Oysa değiller.

• Dil hedefleme, birinin hangi dili okuduğuyla ilgilidir. Nerede olursa olsun İspanyolca konuşanlar için İspanyolca bir sayfa. Bu, aynı içeriğin birden fazla dilde sunulduğu çok dilli bir sitedir.
• Ülke hedefleme, birinin nerede olduğuyla ve fiyat, para birimi, gönderim seçenekleri ve hukuki ayrıntılar gibi yerel farklarla ilgilidir. Bu, belirli ülkelerdeki kullanıcılara yönelik içeriğe sahip çok bölgeli bir sitedir.

Şu iki örnek ayrımı netleştirir:

• Kanada, İngilizce ve Fransızca olmak üzere iki resmî dili olan tek bir ülkedir. Bu, tek ülke içindeki bir dil sorunudur.
• ABD ile Birleşik Krallık, büyük ölçüde aynı dili paylaşan iki ülkedir. Ancak fiyatlar, yazım ve gönderim farklıdır. Dil temelde aynı olsa da bu bir ülke sorunudur.

Aynı dil, farklı ülke. Aynı ülke, farklı dil. Bu iki eksen gerçekten bağımsızdır ve birçok büyük site ikisine birden ihtiyaç duyar.

Önce içerik kararını verin

Tek bir etikete dokunmadan önce sayfanın kendisi hakkında şu soruyu sorun:

Bu sayfadaki gerçek içerik — fiyat, para birimi, gönderim, hukuki metin ve bulunabilirlik — ülkeye göre mi değişiyor, yoksa yalnızca dil mi değişiyor?

Tek fark dilse işiniz dil hedeflemedir. Örneğin ABD ile Birleşik Krallık arasında fiyat ve gönderim gerçekten değişiyorsa, iki sayfa da İngilizce olsa bile işiniz ülke hedeflemedir.

Bu sırayı ters kurmak pahalıya mal olur; çünkü yanıt URL yapınızı belirler ve URL yapısını sonradan geri almak zordur.

Ardından etiketi seçin

Hangi sürümün hangisi olduğunu Google’a bildiren teknik araç hreflang’dir. Başlangıç düzeyindeki önemli kural şudur:

• Bir dili tek başına hedefleyebilirsiniz — es, “her yerde İspanyolca” demektir.
• Hedefi bir ülkeyle daraltabilirsiniz — es-MX, “Meksika’daki kişiler için İspanyolca” demektir.
• Bir ülkeyi tek başına hedefleyemezsiniz. Önce her zaman bir dil kodu gelir. mx gibi tek başına bir kod geçerli değildir. Bu iddiaya ilişkin kanıt Google's supported hreflang values begin with a language code and can optionally add a region code; a region by itself is not a supported value. Kapsam: Google Search-supported hreflang language and region codes. Güven düzeyi: yüksek · Doğrulandı: 2026-07-14 Google: Supported language and region codes

Bu nedenle gerekçeniz ülkeye dayalı olsa bile (örneğin İngilizce Kanada fiyatlandırması), etiket yine dille başlar: ca değil, en-CA.

Çoğu kişinin yanlış anladığı nokta

Google, sayfanızın dilinden hedef ülkenizi anlayamaz. Fransızca bir sayfa Fransa, Belçika, Kanada veya İsviçre için olabilir. Ülke önemliyse bunu bölge kodu (fr yerine fr-CA) ya da ülkeye özgü alan adıyla açıkça belirtmeniz gerekir. Google’dan Gary Illyes’in söylediği gibi dil, hangi ülkeyi hedeflediğinizi göstermez.

ISO kod kuralları, Belçika örneği, ülkeye göre ne zaman ayrım yapmamanız gerektiği ve Bing’in farkları için İleri Düzey sekmesine geçin.

Çerçeve: uygulanabilir en küçük hedefleme modelini seçin

Kararı sayfanın kendisine dayandırın. Fiyatlandırma, gönderim, mevzuat, stok ve pazara özgü niyet ülke sürümlerini gerekçelendirebilir; gezinme menüsündeki bir bayrak gerekçelendiremez.

Çerçeve: önce içerik, sonra işaretleme

1. Kitle farkını tanımlayın. İhtiyaç dilsel mi, ülkeye göre ticari mi, yoksa ikisi birden mi?
2. Sayfa farkını kanıtlayın. Görünür içerikte veya işlem koşullarında neyin değiştiğini listeleyin.
3. En küçük URL kümesini seçin. Aynı kalacak ülke sürümlerinden kaçının.
4. Kodları atayın. Zorunlu dil kodunu kullanın; bölgeyi yalnızca sayfa gerçekten o pazara hizmet ediyorsa ekleyin.
5. Eşdeğerleri bağlayın. Kümenin tamamında karşılıklı hreflang yayımlayın.
6. Ayrımı yeniden değerlendirin. İçeriği ve amacı artık farklı olmayan sürümleri birleştirin.

Bu sıra, teknik bir etiketin içerik stratejisinin destekleyemeyeceği sayfalar oluşturmasını önler.

Özet — Dil ve ülke iki bağımsız eksendir. Dil hedefleme çok dilliliktir (aynı içerik, farklı dil); ülke hedefleme çok bölgeliliktir (para birimi, fiyat, gönderim ve hukuk gibi ülkeye göre değişen içerik). Önce içerik kararını — gerçek içerik ülkeye göre mi, yalnızca dile göre mi değişiyor? — ardından teknik kararı, yani URL’yi hangi hreflang kodlarıyla işaretleyeceğinizi verin. hreflang kodları zorunlu ve birincil ISO 639-1 dil kodu ile isteğe bağlı ve ikincil ISO 3166-1 alpha-2 bölge kodundan oluşur; yalnızca bölge kodu geçersizdir. Bu iddiaya ilişkin kanıt Google's supported hreflang values begin with a language code and can optionally add a region code; a region by itself is not a supported value. Kapsam: Google Search-supported hreflang language and region codes. Güven düzeyi: yüksek · Doğrulandı: 2026-07-14 Google: Supported language and region codes Dil hiçbir zaman ülkeyi ima etmez (Illyes) ve HTML lang niteliği de güvenilir bir sinyal değildir. Aynı dildeki içerik özdeşse gereksiz ülke sürümleri oluşturmayın: 374 756 alan adlı çalışmamda hreflang kullanan alan adlarının %67’sinde en az bir sorun vardı; daha fazla sürüm, daha fazla hata yüzeyi demektir.

Tek bir ölçek değil, iki eksen

Bu konudaki en yararlı ayrım şudur: dil hedefleme ile ülke hedefleme farklı şeylerdir. Tek bir kaydırıcının iki ucu değil, birbirine dik iki eksendir:

• Dil hedefleme, aynı içeriği birden fazla dilde sunan çok dilli siteler içindir.
• Ülke hedefleme, bazen aynı dilde olmak üzere farklı ülkelerdeki kullanıcılara yönelik içeriğe sahip çok bölgeli siteler içindir.

Google’ın belgeleri de tam bu ayrımı yapar: çok dilli bir site birden fazla dilde içerik sunar; çok bölgeli bir site farklı ülkelerdeki kullanıcıları açıkça hedefler ve çoğu kişinin kaçırdığı nokta, bir sitenin aynı anda ikisi de olabilmesidir. Google’ın örneği, ABD ve Kanada için farklı sürümleri, Kanada içeriği için de Fransızca ve İngilizce sürümleri olan bir sitedir.

İçerik kararı ile teknik karar

Bu konudaki makalelerin çoğu doğrudan hreflang söz dizimine geçer. Oysa bu, önce yanıtlanması gereken daha zor soruyu atlar. Sırasıyla iki karar vardır:

1. İçerik kararı — bu sayfa aslında kimin için yazıldı? Sayfanın esasının ülkeye göre değişip değişmediğine bakın: fiyat, para birimi, gönderim koşulları, hukuki açıklamalar, ürün bulunabilirliği ve vergi uygulaması. Pazarlar arasında yalnızca kelimelerin dili değişiyorsa bu bir dil işidir. Dolar-sterlin, iade politikası veya mevzuata tabi iddialar değişiyorsa, iki sayfa da İngilizce olsa bile bu bir ülke işidir.

2. Teknik karar — URL’yi hangi hreflang kodlarıyla işaretleyeceksiniz? Kodları ancak içerik sorusunu yanıtladıktan sonra seçin: yalnızca dil, dil+bölge ya da ikisinin karışımı. Teknik karar içerik kararını izler; ona öncülük etmez.

Sırayı ters kurmak uluslararası SEO’daki en pahalı başlangıç hatalarındandır. Çünkü içerik kararı URL yapınızı — ccTLD, alt alan adı veya alt dizin; dil başına mı ülke başına mı bir sayfa — belirler ve canlıya alınıp dizine eklenen bir URL yapısını geri almak zordur.

hreflang farkı nasıl ifade eder?

hreflang kodları iki bağımsız parçadan oluşur. Google’ın belgelerine göre ilk kod ISO 639-1 biçimindeki dildir; onu isteğe bağlı ISO 3166-1 alpha-2 bölge kodu izler. Bu yapı iki eksenle doğrudan eşleşir:

• Yalnızca dil kodları — es, de, fr. Ülkeden bağımsız olarak dili hedefler. Google de kodunu bölgeden bağımsız Almanca içerik olarak açıklar; es dünyadaki tüm İspanyolca konuşanları kapsar.
• Dil+bölge kodları — es-MX, en-GB, de-ES. Dili belirli bir ülkedeki konuşanlarla daraltır. Google’ın örneklerinde en-GB Birleşik Krallık kullanıcıları için İngilizce, de-ES ise İspanya kullanıcıları için Almancadır; iki kod gerçekten bağımsızdır.
• Yalnızca bölge kodları — geçersizdir. Bir ülkeyi tek başına belirtemezsiniz. Google açıkça ilk kodun dili temsil ettiğini ve ülke kodundan dili otomatik türetmediğini söyler. Yalnızca bölge belirtmek geçerli değildir.

Son kural stratejik kararın teknik yansımasıdır. Etiket her zaman dille başladığı için bir ülkeyi herhangi bir dilden bağımsız hedefleyemezsiniz; ticari gerekçe bütünüyle ülkeye dayansa bile (en-CA, Kanada İngilizcesi fiyatlandırması) durum değişmez. Yalnızca ISO 639-1 ve ISO 3166-1 alpha-2 standartlarındaki kodlar desteklenir; es-419 (Latin Amerika) gibi uydurma bölge kodları bu standartlarda olmadığı için çalışmaz.

Belçika örneği — tek ülke, üç dil

En açık örnek Google’ın kendi hreflang tablosundadır. Belçika üç dili olan tek bir ülkedir ve her dilin geçerli bir kodu vardır:

• de-be — Belçika’daki kullanıcılar için Almanca
• nl-be — Belçika’daki kullanıcılar için Felemenkçe
• fr-be — Belçika’daki kullanıcılar için Fransızca

Google’ın işaret ettiği tuzak şudur: tek başına be yanlıştır, çünkü Belçika’nın ülke kodu değil, Belarusçanın dil kodudur. Tek ülke, üç dil ve “Belçika” gibi görünen ama bambaşka bir dili ifade eden bir kod. Dil-ülke sorununun tamamı bu dört satırda özetlenir.

Ayrımı somutlaştıran gerçek dünya senaryoları

• Kanada — tek ülke, iki dil. İngilizce ve Fransızca konuşan Kanadalılar aynı fiyat ve yasalara tabi, farklı dilde içerik görür. Tek ülke içindeki bir dil işidir: en-CA ve fr-CA.
• ABD / Birleşik Krallık — iki ülke, ortak dil. Para birimi, yazım, gönderim ve bazen hukuki metin farklıdır; dil ise fiilen aynıdır. Ortak dile rağmen bu bir ülke işidir: en-US ve en-GB.
• Her yerde aynı fiyatı kullanan küresel SaaS. Ürün ve fiyat dünya genelinde aynı, yalnızca arayüz dili farklıysa yalnızca dil hedefleme yeterlidir. Ülke başına sayfa gerekmez; dil başına bir sayfa yeterlidir.
• Her ülke için yerel fiyat, para birimi ve gönderim sunan perakendeci. İçerik gerçekten ülkeye göre değişir; dil+ülke sürümleri ve çoğu zaman ülkeye özgü URL yapısı gerekçelidir.

Kural şudur: yalnızca içerik ülkeye göre gerçekten değişiyorsa ülke ayrımı yapın. Değişmiyorsa değer katmadan risk ekleyen yapay sürümler üretirsiniz.

Arapça örneği — ortak dil, isteğe bağlı ülke sürümleri

Arapça, mimari kararı özellikle görünür kılar. Tek bir Modern Standart Arapça sayfa Arapça konuşulan pazarlarda aynı bilgiyi, ürün bulunabilirliğini, fiyat modelini, desteği ve hukuki durumu sunuyorsa genel bir ar sürümü kullanın. Yalnızca bu ülke kodları var diye ar-SA, ar-AE ve ar-EG sayfaları oluşturmayın.

Bölgesel bir sürümü yalnızca gerçek bir pazar farkı haklı çıkarıyorsa ekleyin:

Bölgesel URL’leri oluşturmadan önce ülke düzeyinde talep ve işletme araştırması yapın. hreflang kodu kararı kaydeder; talebi veya yerelleştirmeyi yaratmaz.

Dil neden ülkeyi gösteremez?

Google, hedef ülkenizi metnin dilinden çıkaramaz ve bunu açıkça söyler. Gary Illyes, Google’ın Search Off the Record podcast’inde net biçimde dilin hedeflediğiniz ülkeyi kesinlikle göstermediğini belirtti. Fransızca bir sayfa Fransa, Belçika, Kanada veya İsviçre için olabilir. Ülke önemliyse bunu açıkça işaretlemelisiniz.

HTML lang niteliği de çözüm değildir. Illyes, tamamen Almanca bir sayfada lang niteliğini İngilizceye sabitleyen ve kolayca değiştirilemeyen bir CMS (anlatımına göre Joomla) örneğini verdi. Bu nitelik varsayılan olarak kolayca yanlış olabildiğinden arama motorları ona güvenilir bir hedefleme sinyali olarak dayanmaz.

Google, dil tespiti ile dil hedefleme sinyalleri arasında kesin bir sınır çizer. Kendi belgelerine göre bir sayfanın gerçek dilini hreflang, HTML lang niteliği veya URL’den değil, görünür içerik üzerinden kendi algoritmalarıyla belirler. hreflang ve lang, tespitten ayrı sistemlerdir; sayfanın hangi dilde yazıldığını değil, hangi alternatif sürümün sunulacağını bildirir. Bu yüzden yalnızca gezinme, altbilgi ve birkaç başlık gibi kalıp metinleri çevirip ana içeriği tek dilde bırakmak gerçek bir dil sürümü oluşturmaz: Google çoğunlukla çevrilmemiş içeriği okumaya devam eder ve sayfaları neredeyse kopya sayabilir.

Peki Google hedeflenen ülke kitlesini belirlemek için ne kullanır? Çok bölgeli site rehberine göre sayfadaki yerel adres ve telefon numarası, yerel dil ve para birimi, diğer yerel sitelerden bağlantılar ve hedef ülke için güçlü bir sinyal saydığı ccTLD’ler. Kullanmadıkları ise coğrafi konum meta etiketleri ve IP tabanlı konum analizidir; bunlar güvenilir sinyal sayılmaz.

Google’ın sıralama sistemlerinin de dil eşleşmesi ile ülke eşleşmesini tek sinyalde birleştirmek yerine ayrı ve bağımsız ağırlıklı sinyaller olarak ele aldığına dair kanıt vardır. Illyes, LDCP — “dil düşürme, ülke yükseltme” — adını verdiği bir algoritmayı anlattı; örneğin biri Almanca ararken sayfanız İngilizceyse sıralamanız düşer (Search Engine Journal haberi). Aynı konuşmada ccTLD tabanlı ülke yükseltmesinin belirsizleştiğini ve yıllar içinde zayıflayacağını öne sürdü; bu, aşağıdaki karar açısından önemlidir.

Yaklaşımınızı seçme

Sırayla uygulanacak pratik çerçeve:

1. Varsayımla değil veriyle başlayın. Ülkeye yönelik bir yapı kurmadan önce arama hacmi ve rakip SERP örüntülerinin ülkeye göre anlamlı biçimde farklılaşıp farklılaşmadığına bakın. Birçok pazarda tek küresel sayfa gayet iyi sıralanır.
2. İçerik sorusunu yanıtlayın. Fiyat, para birimi, gönderim, hukuki metin veya bulunabilirlik gerçekten ülkeye göre değişiyor mu? Evetse → ülke hedefleme; yalnızca dil değişiyorsa → dil hedefleme.
3. Gereksiz bölmeyin. Bir dildeki içerik ülkeler arasında aynıysa ülke sürümleri oluşturmak fayda sağlamadan hata yüzeyini büyütür. Illyes’in aynı podcast’teki noktası: bir şeyleri değiştirmeye başladığınız anda hata üretmeye başlarsınız. Çalışmam da bunu sayısal olarak destekler; her ek sürüm, karşılıklı hreflang kümesinde bozulabilecek yeni bir düğümdür.
4. Kanıt gerekçelendirirse ülke hedeflemeyi sonra ekleyin. Dil hedeflemeyle başlayın; belirli bir pazar ek yapım maliyetini hak edecek etkinliğe ulaştığında ülke hedeflemeyi katman olarak ekleyin.

Mimari açıdan büyük ölçekte tercihim, ülke veya yerel ayar başına sayfa üretmek yerine her dil için tek sayfa kullanmaktır. Bu yaklaşım daha az sayıda ve daha güçlü sayfalar üretir, ülkeye özgü parçalar için dinamik kişiselleştirmeyi mümkün kılar ve hreflang karmaşıklığının çoğunu önler. IBM ölçeğinde uluslararası SEO yürüttüm; işlerin sessizce dağıldığı yer ülke başına sayfa çoğalmasıdır.

Bunun URL yapısıyla ilişkisi

URL yapınızı dil/ülke yanıtınız belirlemelidir; tersi değil. ccTLD (example.de) en güçlü ülke sinyalidir ama işletmesi en pahalıdır; alt dizin (example.com/de/) bakımı en kolay seçenektir ve çoğu site için benim tercihimdir. Dürüst yanıt “yalnızca dil, gerçek ülke farkı yok” ise ülkeye özgü ccTLD veya ülke başına klasör genellikle gereksizdir.

Kararı yalnızca sıralama artışına bağlamayın. Illyes podcast yorumlarında ccTLD bağlantılı sıralama artışının (LDCP çerçevesi) belirsizleştiğini ve zamanla zayıflayabileceğini öne sürdü. Ancak bu, Google’ın güncel belgelerine yansımış bir politika değişikliği değil, bir temsilcinin ileriye dönük yorumudur; belgeler bugün hâlâ ccTLD’leri güçlü ülke sinyali sayar. “the boost is fading” (Türkçe çeviri) “artış zayıflıyor” ifadesini URL yapısı kararına temel olacak kesin gerçek değil, izlenecek eğilim olarak ele alın. İçeriğin gerçekten ülkeye göre değişip değişmediğine ilişkin iş/içerik gerekçesi, SEO sinyali tartışmasının iki sürümünden de ağır basmalıdır. Tüm ödünleşimler için ccTLD, alt alan adı ve alt dizin karşılaştırmasını ele alan kardeş yazıya bakın.

hreflang bir ipucudur, yaptırım değil

Doğru kodlanmış dil/ülke sürümlerinin her birinin dizine ekleneceği garanti değildir. John Mueller, hreflang etiketlerinin talimat değil ipucu olduğunu hatırlatır; iki sürüm aynıysa (örneği fr-fr ve fr-be) Google’ın birini canonical seçip birleştirmesi yaygındır (Search Engine Journal). Dolayısıyla doğru kararın asıl getirisi, doğru kullanıcı için SERP’te hangi URL’nin gösterileceğiyle ilgilidir; ayrı dizinlenmiş sayfaları garanti etmez.

Bing nasıl farklıdır?

Bing’in mekanizması farklıdır. content-language sinyaline (HTTP üstbilgisi veya meta etiketi ve <html lang>) hreflang’den daha fazla ağırlık verir; baş program yöneticisi Fabrice Canel, Bing’de hreflang’in content-language’e göre çok daha zayıf bir sinyal olduğunu söyledi (Search Engine Roundtable). Pratik öneri bu konuyla doğrudan ilgilidir: içerik gerçekten farklı değilse yalnızca etiketlemek için ülkeye özgü URL’ler üretmeyin. Bing bunun yerine content-language, <html lang>, gelen bağlantılar ve ziyaretçi coğrafyasına dayanır. Bing’in bunu Google’ın hreflang belgeleri gibi tek bir güncel başvuru sayfasında açıklamadığını unutmayın; bu bilgi yıllara yayılan temsilci açıklamaları ve blog haberlerine dayanır. Belirli ağırlıkları sabit teknik sözleşme değil, yön gösteren rehberlik sayın.

Bilmeniz gereken bir nokta daha var: artık iki arama motoru da elle “ülkemi ayarla” geçersiz kılma seçeneği sunmuyor. Google’ın GSC Uluslararası Hedefleme raporu 2022’de kullanımdan kaldırıldı; Bing ise Coğrafi Hedefleme özelliğini 2020’de kaldırdı. Ülke kararını verdikten sonra bunu yalnızca yapısal sinyallerle — URL/ccTLD, hreflang bölge kodu ve sayfa içi yerelleştirme — ifade etmelisiniz; başvurabileceğiniz bir pano anahtarı yoktur.

Doğru kararı bozan uygulama tuzakları

İçerik ve kod kararınız doğru olsa bile birkaç yaygın uygulama hatası bunu sessizce bozar:

• Ayrı URL’ler yerine tek URL’den yerel ayara uyarlanmış içerik sunmak. Çerez, tarayıcı dili veya IP’ye göre tek URL’deki içeriği uyarlamak; dil/ülke başına ayrı URL yayımlayıp hreflang ile bağlamak yerine kullanıldığında bazı sürümler keşfedilmeyebilir. Googlebot genellikle ABD IP’lerinden tarar ve Accept-Language üstbilgisi göndermez (coğrafi dağıtılmış tarama da vardır); tarayıcının her konum veya dil dalını çalıştırmasına dayanan tasarım kapsam kaybeder. Google’ın önerisi URL düzeyinde uyarlama değil, yerel ayara özgü URL’ler ve hreflang’dir.
• Kullanıcıları tahmin edilen dil veya konuma göre otomatik yönlendirmek. Google, ziyaretçileri “tespit edilen” dil sürümüne otomatik yönlendirmeyi önermez; insanlar yanlış sürümde kalabilir ve Google diğerlerini taramakta zorlanabilir. Bunun yerine açık bir sürüm değiştirme bağlantısı verin; doğru sinyaller bile her ziyaretçinin amaçlanan sürüme geleceğini garanti etmez.
• Canonical’sız aynı dilde bölgesel kopyalar. Neredeyse aynı en-US ve en-GB sayfaları yalnızca hreflang değil, canonical da ister. Google tercih edilen sürümü seçip canonical’ı ona (aynı dildeki veya en yakın eşdeğer) yöneltmeyi önerir; böylece bölgesel kopyalar birbirleriyle yarışmaz. hreflang tek başına her bölgesel URL’nin ayrı dizinde kalacağını garanti etmez.
• Yalnızca kalıp metinleri çevirmek. Yukarıda anlatıldığı gibi gezinme/altbilgi çevrilip ana içerik çevrilmezse sayfa gerçek dil sürümü değil, neredeyse kopya gibi görünür.

Bu konu nerede duruyor?

Bu, uluslararası SEO’daki diğer her şeyin izlediği ön koşul kararıdır. Yanıtladıktan sonra uygulama konuları devreye girer: hreflang mekaniği, ccTLD-alt alan adı-alt dizin seçimi, karşılıklı hreflang, x-default geri dönüşü ve kopya içeriğin aynı dildeki sürümlerle etkileşimi. Bunlar bu kümedeki kardeş yazılarda ele alınır.

Yapay zekâ özeti

İleri Düzey sürümün kısaltılmış özeti:

• Tek ölçek değil, iki bağımsız eksen. Dil hedefleme = çok dilli (aynı içerik, farklı dil). Ülke hedefleme = çok bölgeli (para birimi, fiyat, gönderim ve hukuk gibi ülkeye göre değişen içerik). Bir sayfa birine, diğerine veya ikisine birden ihtiyaç duyabilir.
• Önce içerik, sonra teknik karar. Gerçek içeriğin ülkeye göre mi, yalnızca dile göre mi değiştiğini sorun; hreflang kodlarını sonra seçin. Ters sıra URL yapısını etkilediği için pahalıdır.
• hreflang kod kuralları: zorunlu, birincil ISO 639-1 dil kodu + isteğe bağlı, ikincil ISO 3166-1 alpha-2 bölge kodu. es her yerde dil; es-MX Meksika ile daraltılmış sürümdür. Yalnızca bölge kodu geçersizdir; etiket her zaman dille başlar.
• Dil ≠ ülke. Illyes’e göre dil, hedef ülkeyi kesinlikle göstermez. Fransızca sayfa Fransa, Belçika, Kanada veya İsviçre için olabilir. HTML lang niteliği de güvenilir değildir.
• Google’ın ülke için kullandıkları: yerel adres/telefon, para birimi, yerel bağlantılar ve ccTLD. Kullanmadıkları: coğrafi konum meta etiketleri ve IP tabanlı analiz.
• Gereksiz bölmeyin. Yalnızca içerik gerçekten farklıysa ülkeye göre ayırın. Illyes: değişiklik yaptığınız anda hata üretirsiniz. 374 756 alan adlı çalışmamda hreflang alan adlarının %67’sinde en az bir sorun vardı.
• Arapça örneği: gerçekten ortak Modern Standart Arapça deneyim için ar kullanın. Söylem, bulunabilirlik, para birimi, hukuk, destek veya teklif farklıysa ve pazar araştırması yeni URL’yi gerekçelendiriyorsa ar-SA, ar-AE, ar-EG ya da başka bir bölge ekleyin.
• hreflang bir ipucudur; aynı dildeki sürümler (fr-fr/fr-be) birleştirilebilir.
• Bing farklıdır: content-language sinyaline hreflang’den fazla ağırlık verir; sırf etiketlemek için ülke URL’leri üretmeyin. İki arama motorunda da elle ülke geçersiz kılma kalmadı (GSC raporu 2022, Bing Coğrafi Hedefleme 2020’de kalktı).
• İyi kararı bozan tuzaklar: ayrı URL+hreflang yerine tek URL’de yerel uyarlama, tahmini dile göre otomatik yönlendirme, canonical’sız aynı dilde bölgesel kopyalar ve ana içerik çevrilmeden yalnızca kalıp metinlerin çevrilmesi.
• Büyük ölçekte varsayılan tercihim: ülke başına değil, dil başına bir sayfa.

Resmî belgeler

Arama motorlarından birincil kaynak belgeler.

Google

• Çok bölgeli ve çok dilli siteleri yönetme — tanımsal ayrım (çok dilli ve çok bölgeli), “aynı anda ikisi” durumu ve Google’ın kullandığı yerel sinyaller (adres/telefon, para birimi, bağlantılar, ccTLD).
• Sayfalarınızın yerelleştirilmiş sürümleri — hreflang kod biçimi (ISO 639-1 + isteğe bağlı ISO 3166-1 alpha-2), “yalnızca bölge geçerli değildir” kuralı, desteklenen kodlar ve Belçika örnekleri.
• Yerel ayara uyarlanan sayfalar — coğrafi konum meta etiketleri ile IP tabanlı konumun neden güvenilir sinyal sayılmadığı.
• Uluslararası Hedefleme raporunun kullanımdan kaldırılması (2022) — GSC ülke hedefleme anahtarı kaldırıldı.

Bing / Microsoft

• Uluslararasılaşmak (Bing Webmaster Blog, 2009) — Bing’in temel uluslararası rehberi; ccTLD birincil ülke sinyalidir.
• Bing Web Yöneticisi Yönergeleri — güncel yönergeler merkezi.

Kaynaktan alıntılar

Google’ın kayda geçmiş açıklamaları ve temsilci yorumları. Google belgeleri doğrudan derin bağlantıları destekler. Podcast ve sosyal paylaşım alıntıları ise yayımlanmış haberler üzerinden aktarılıyor; birincil kaynaktaki tam metni doğrulayamadığım için burada doğrudan alıntı değil, yeniden ifade edilmiş biçimde veriliyor.

Google belgeleri — tanımsal ayrım

• “A multilingual website is any website that offers content in more than one language. […] A multi-regional website is one that explicitly targets users in different countries.” (Türkçe çeviri) “Çok dilli web sitesi, birden fazla dilde içerik sunan her web sitesidir. […] Çok bölgeli web sitesi, farklı ülkelerdeki kullanıcıları açıkça hedefleyen sitedir.” — Google Search Central. Kaynağa git

Google belgeleri — bir ülkeyi tek başına hedefleyemezsiniz

• “Specifying the region alone is not valid. The first code stands for the language and Google doesn’t automatically derive the language from a country code.” (Türkçe çeviri) “Yalnızca bölgeyi belirtmek geçerli değildir. İlk kod dili temsil eder ve Google dili bir ülke kodundan otomatik olarak türetmez.” — Google Search Central, Sayfalarınızın yerelleştirilmiş sürümleri. Kaynağa git

Google belgeleri — kod biçimi

• “The first code of the hreflang attribute is the language code (in ISO 639-1 format) followed by an optional second code that represents the region code (in ISO 3166-1 Alpha 2 format) of an alternate URL.” (Türkçe çeviri) “hreflang niteliğinin ilk kodu, ISO 639-1 biçimindeki dil kodudur; onu alternatif URL’nin ISO 3166-1 Alpha 2 biçimindeki bölge kodunu temsil eden isteğe bağlı ikinci kod izler.” — Google Search Central, Sayfalarınızın yerelleştirilmiş sürümleri. Kaynağa git

Google’dan Gary Illyes (Search Off the Record, Temmuz 2024 — International Web Mastery’nin yazısı üzerinden aktarılmıştır; yeniden ifade edilmiştir, alıntılamadan önce tam metni doğrulayın)

• Dil, hangi ülkeyi hedeflediğinizi göstermez; sayfanın dili birçok ülkeyle eşleşebileceği için hedef ülkeyi ayrıca işaretlemelisiniz.
• HTML lang niteliği hakkında: bir CMS, aslında tamamen Almanca olan ve değiştirilemeyen bir sayfada lang değerini İngilizce olarak gönderiyordu; bu nedenle nitelik güvenilir bir hedefleme sinyali değildir.
• Gereksiz bölme hakkında: bir şeyleri değiştirmeye başladığınız anda hata üretmeye başlarsınız.

John Mueller, Google (Search Engine Journal üzerinden; yeniden ifade edilmiştir)

• hreflang etiketleri talimat değil, ipucudur; neredeyse aynı, aynı dildeki sürümler (fr-fr ve fr-be gibi) çoğu zaman tek bir canonical altında birleştirilir.

Fabrice Canel, Microsoft Bing (Search Engine Roundtable üzerinden; yeniden ifade edilmiştir)

• Bing’de hreflang, content-language’e göre çok daha zayıf bir sinyaldir.

Neyi hedeflemeliyim — dil, ülke, yoksa ikisi birden mi?

Yukarıdan aşağı ilerleyin. İlk soru etiketlerinizle değil, içeriğinizle ilgilidir.

1. Adım — Bu sayfanın gerçek içeriği ülkeye göre değişiyor mu? Gerçek özü kontrol edin: fiyat, para birimi, gönderim seçenekleri, hukuki/mevzuata ilişkin metin, vergi uygulaması ve ürün bulunabilirliği.

• Hayır — yalnızca dil değişiyor. → Bir dil hedefleme işiniz var. 2. adıma geçin.
• Evet — dolar/sterlin, gönderim veya hukuki metin farklı. → Bir ülke hedefleme işiniz var (dil de eklenebilir). 3. adıma geçin.

2. Adım — Dil hedefleme yolu

• Tek dil, dünya genelinde tek kitle → tek küresel sayfa yeterli olabilir.
• Birden çok dil, aynı içerik ve fiyat → her dil için bir sayfa, yalnızca dil kodları (en, es, de). Gereksiz bölge kodları eklemeyin.
• Tek ülke içinde birden çok dil (Kanada, Belçika, İsviçre) → aynı ülkeyi paylaşan dil+bölge kodları (en-CA/fr-CA; de-be/nl-be/fr-be).

3. Adım — Ülke hedefleme yolu

• İçerik ülkeye göre gerçekten farklı → dil+bölge kodları (en-US/en-GB); pazar gerekçelendiriyorsa ülkeye özgü URL yapısını değerlendirin.
• Yalnızca bölge kodu kullanamayacağınızı unutmayın. gb geçersizdir; en-GB olmalıdır.
• Ülkeler arasında özdeş içerikle aynı dil → bölmeyin. Tek dil sürümünde birleştirin; pazar büyürse sonra yeniden değerlendirin.

4. Adım — Oluşturmadan önce akıl sağlığı kontrolleri

• Ülke ayrımının değeceğini gösteren veri (arama hacmi, rakip SERP’leri) var mı, yoksa varsayım mı yapıyorsunuz?
• Her yeni sürümün gerçek ve sürdürülen farkları olacak mı, yoksa Google’ın birleştireceği neredeyse kopyalar mı üretiyorsunuz?
• URL yapısını içerik yanıtının belirlemesine izin verdiniz mi; tersini mi yaptınız?

Emin değilseniz varsayılan: yalnızca dil hedeflemeyle, dil başına bir sayfayla başlayın. Ülke hedeflemeyi ancak kanıt ek yapım ve bakım maliyetini gerekçelendirdiğinde pazar bazında ekleyin.

Yaygın hatalar

Dil/ülke kararının yanlış gittiği somut yollar ve bunların yerine yapılması gerekenler.

1. Ülke kodunu tek başına kullanmak (gb, de, mx). Yanlış olmasının nedeni: hreflang her zaman dille başlar. Yalnızca bölge değeri geçersizdir ve Google dili ülke kodundan türetmez; etiket yok sayılır. Yerine şunu yapın: önce her zaman dil kodu yazın (en-GB, de-DE, es-MX). Gerekçeniz ülke olsa da dil birincildir: ca değil, en-CA.

2. Google’ın hedef ülkeyi sayfanın dilinden çıkardığını varsaymak. Yanlış olmasının nedeni: Fransızca sayfa Fransa, Belçika, Kanada veya İsviçre için olabilir. Illyes’e göre dil hedef ülkeyi göstermez. Yerine şunu yapın: ülke önemliyse bölge kodu (fr-CA) veya ccTLD ile; yerel para birimi, adres ve telefon gibi sayfa içi ipuçlarıyla açıkça işaretleyin.

3. HTML lang niteliğine hedefleme sinyali olarak güvenmek. Yanlış olmasının nedeni: varsayılan olarak kolayca yanlış olabilir. Illyes, tamamen Almanca bir sayfada lang="en" gönderen CMS örneğini anlattı. Arama motorları hedefleme için buna dayanmaz. Yerine şunu yapın: erişilebilirlik için lang değerini doğru ayarlayın; hedeflemeyi yalnızca bu nitelikle değil, hreflang, URL yapısı ve yerelleştirilmiş sayfa içi sinyallerle yürütün.

4. İçerik aynıyken ülke başına gereksiz sürümler oluşturmak. Yanlış olmasının nedeni: her ek sürüm karşılıklı hreflang kümesinde bozulabilecek başka bir düğümdür; aynı dildeki neredeyse özdeş sürümler (fr-fr/fr-be) zaten sıkça birleştirilir. Illyes: bir şeyleri değiştirdiğiniz anda hata üretirsiniz. Yerine şunu yapın: yalnızca içerik gerçekten değişiyorsa ülkeye göre ayırın; aksi hâlde tek dil sürümü kullanın.

5. Search Console veya Bing Webmaster Tools ülke ayarına güvenmek. Yanlış olmasının nedeni: Google GSC Uluslararası Hedefleme raporunu 2022’de, Bing Coğrafi Hedefleme’yi 2020’de kaldırdı. Başvurulacak elle geçersiz kılma kalmadı. Yerine şunu yapın: ülke kararını URL/ccTLD, hreflang bölge kodu ve sayfa içi yerelleştirmeyle yapısal olarak ifade edin.

6. Ülke hedeflemeye ccTLD sıralama “artışına” göre karar vermek. Yanlış olmasının nedeni: Illyes, ülke artışı mekanizmasının belirsizleştiğini ve zayıflayacağını söylüyor. Azalan bir sıralama avantajı için pahalı, geri alınması zor URL kararı vermek kötü bir temeldir. Yerine şunu yapın: içeriğin ülkeye göre gerçekten değişip değişmediğine karar verin. Ayrımı zayıflayan sinyal değil, iş gerekçesi belirlesin.

7. URL yapısının içerik kararını belirlemesine izin vermek (ters sıra). Yanlış olmasının nedeni: ekipler önce ccTLD veya ülke klasörlerini seçer, sonra bunları gerçekten farklı olmayan içerikle doldurmaya çalışır. Yerine şunu yapın: önce “içerik ülkeye göre değişiyor mu?” sorusunu yanıtlayın; URL yapısını bu yanıt seçsin.

8. Ayrı URL’ler + hreflang yerine tek URL’den yerel ayara uyarlanmış içerik sunmak. Yanlış olmasının nedeni: tek URL’de çerez, tarayıcı dili veya IP tabanlı uyarlama bazı sürümleri keşfedilmez bırakabilir; Googlebot genellikle ABD IP’lerinden tarar ve Accept-Language üstbilgisi göndermez. Yerine şunu yapın: Google’ın önerdiği gibi her dil/ülke için ayrı URL yayımlayın ve bunları hreflang ile bağlayın.

9. Kullanıcıları “tespit edilen” dil sürümüne otomatik yönlendirmek. Yanlış olmasının nedeni: Google tahmini dile göre otomatik yönlendirmeyi önermez; kullanıcılar yanlış sürümde kalabilir ve Google diğerlerini taramakta zorlanabilir. Yerine şunu yapın: kullanıcılara açık bir sürüm değiştirme bağlantısı verin; yerel ayar sinyallerini garanti değil, yönlendirici kabul edin.

10. Aynı dildeki bölgesel kopyaları canonical olmadan yayımlamak. Yanlış olmasının nedeni: hreflang tek başına her bölgesel URL’nin ayrı dizinde kalacağını garanti etmez; neredeyse aynı en-US/en-GB sayfaları birbiriyle yarışabilir. Yerine şunu yapın: Google’ın önerdiği gibi hreflang ile birlikte tercih edilen sürüme (aynı dildeki veya en yakın eşdeğer) canonical verin.

11. Yalnızca kalıp metinleri çevirmek. Yanlış olmasının nedeni: gezinme/altbilgi çevrilip ana içerik çevrilmezse Google hâlâ çoğunlukla tek dilde içerik okur; sayfa gerçek bir dil sürümü gibi görünmez ve sayfalar neredeyse kopya sayılabilir. Yerine şunu yapın: yalnızca çevresindeki arayüzü değil, gerçekten önemli olan içeriği çevirin.

Uygulamalı örnekler

İçerik kararının kodları nasıl belirlediğini gösteren beş senaryo.

1. Her yerde aynı fiyatlı küresel SaaS (yalnızca dil) Dünya genelinde aynı fiyatlandırılan, arayüzü İngilizce, İspanyolca ve Almanca olan geliştirici aracı. İçerikte ülkeye göre fark yok; yalnızca dil değişiyor.

• Karar: dil hedefleme. Her dil için bir sayfa.
• Kodlar: en, es, de (yalnızca dil). Bölge kodu yok.
• Neden: burada en-US/en-GB/en-AU eklemek gerçek farkı olmayan neredeyse kopyalar üretir; daha fazla bakım ve hata doğurur, Google da muhtemelen birleştirir.

2. Kanada — tek ülke, iki dil (ülke içinde dil) Aynı fiyat ve gönderimle İngilizce ve Fransızca konuşan Kanadalılara hizmet veren perakendeci.

• Karar: tek ülke içinde dil hedefleme.
• Kodlar: en-CA ve fr-CA.
• Neden: ülke sabittir; değişen eksen dildir. Ortak -CA ikisini de Kanada’ya yöneltirken asıl işi dil kodu yapar.

3. ABD ve Birleşik Krallık — iki ülke, bir dil (ortak dile rağmen ülke) ABD ve Birleşik Krallık’ta satış yapan e-ticaret markası: farklı para birimi (USD/GBP), gönderim ve iadeler, küçük yazım farkları ve bazen farklı hukuki metin.

• Karar: dil fiilen aynı olsa da ülke hedefleme.
• Kodlar: en-US ve en-GB (geçersiz en-UK değil, en-GB).
• Neden: içerik ülkeye göre gerçekten farklıdır; bölge kodu yerini hak eder.

4. Belçika — tek ülke, üç dil (Google’ın örneği) Belçika için Almanca, Felemenkçe ve Fransızca içerik.

• Karar: tek ülke içinde üç dilde dil hedefleme.
• Kodlar: de-be, nl-be, fr-be.
• Dikkat: tek başına be hem geçersiz hem yanıltıcıdır; Belçika’nın ülke kodu değil, Belarusçanın dil kodudur.

5. Birkaç ülkede Arapça — teklif değişene kadar tek dil Bir SaaS şirketi bölge genelinde aynı özellik ve bulunabilirlikle tek Modern Standart Arapça açıklama yayımlar; daha sonra Suudi Arabistan ve BAE’de ülkeye özgü fiyat, ödeme yöntemi ve hukuki koşullar sunar.

• Karar: dil hedeflemeyle başlayın; yalnızca farklılaşan teklifler için ülke hedefleme ekleyin.
• Kodlar: ar ile başlayın; sayfalar önemli ölçüde ayrıştığında ar-SA ve ar-AE ekleyin.
• Neden: ülke kodları gerçek yerelleştirilmiş sürümleri açıklar; ortak Arapça sayfayı kopyalama gerekçesi değildir.

Ortak çizgi şudur: her durumda önce içerik yanıtı geldi, kodlar yalnızca onu ifade etti. Yalnızca dil farklıysa dil kodu; ülkeye özgü unsurlar gerçekten farklıysa dil+bölge ve her zaman önce dil kodu.

Dil ve ülke — kısa başvuru

İki eksen

Arapça örüntüsü: ortak Modern Standart Arapça deneyimi → ar. Gerçekten farklı Suudi, Emirlik veya Mısır teklifi → ülke düzeyinde talep ve operasyon incelemesinden sonra ar-SA, ar-AE veya ar-EG.

hreflang kod kuralları

• Dil kodu = ISO 639-1 (zorunlu, önce gelir).
• Bölge kodu = ISO 3166-1 alpha-2 (isteğe bağlı, ikinci gelir).
• Ülke gerekçeli sayfalarda bile etiket her zaman dille başlar (en-CA).

Karar sırası

1. İçerik ülkeye göre değişiyor mu (fiyat/para birimi/gönderim/hukuk)? → evet = ülke; hayır = dil.
2. Uygun kodları seçin: yalnızca dil veya dil+bölge.
3. URL yapınızı bu yanıt belirlesin; tersi değil.

Google’a ülkeyi gösterenler (yanıt “ülke” ise): ccTLD, hreflang bölge kodu, yerel para birimi/adres/telefon ve yerel sitelerden bağlantılar. Göstermeyenler: sayfanın dili, tek başına HTML lang niteliği, coğrafi konum meta etiketleri, IP tabanlı analiz veya GSC/Bing ülke ayarı (ikisi de kaldırıldı).

Bing: content-language sinyaline hreflang’den daha fazla ağırlık verir; yalnızca etiketlemek için ülke URL’leri üretmeyin.

Kendinizi sınayın: Dil Hedefleme ve Ülke Hedefleme

İki eksen ve hreflang’in bunları nasıl ifade ettiği hakkında beş kısa soru. Her biri için bir yanıt seçin, sonra kontrol edin.

Zaman ayırmaya değer kaynaklar

İlgili yazılarım

• Hreflang Kullanan Alan Adlarının %67’sinden Fazlasında Sorun Var (374 756 Alan Adı Çalışması) — dil kodunun gerektiği yerde ülke kodu kullanımı dâhil, sitelerin hreflang’i ne sıklıkla yanlış uyguladığını ölçen Ahrefs çalışmam.
• Hreflang: Yeni Başlayanlar İçin Kolay Rehber — katkıda bulunduğum Ahrefs başlangıç rehberi; bölge kodunun gerçekten ne zaman gerektiğinin sade açıklaması.

Konuşmalarım

• Hreflang Çalışması ve İlginç Sorunlar — brightonSEO 2023 — Google’ın en özel eşleşme sırası (dil+ülke → dil → x-default) ve en yaygın dil/ülke kodu hataları dâhil 374 756 alan adlı çalışmanın konferans sürümü. (Konuşma kaydı · video)
• Uluslararası SEO: Garip Teknik Kısımlar — Pubcon Vegas 2019 — hreflang’in canonical’a değil dizine eklenen URL’ye bağlı olması dâhil daha derin teknik ayrıntılar.
• Uluslararası SEO’yu Mahvedeceksiniz — Pubcon Vegas 2017 — genel olarak uygulama karmaşası.

Sektörden kaynaklar

• Çok bölgeli ve çok dilli siteleri yönetme (Google) — resmî tanımsal ayrım ve “aynı anda ikisi” durumu.
• Sayfalarınızın yerelleştirilmiş sürümleri (Google) — hreflang kod biçimi, yalnızca bölgenin geçersiz olması kuralı ve Belçika örnekleri.
• Google, ccTLD’lerin SEO Değerini Azaltabileceğinin Sinyalini Veriyor (Search Engine Journal) — Illyes’in LDCP yorumları ve zayıflayan ccTLD artışı.
• Google, hreflang Etiketlerinin Talimat Değil İpucu Olduğunu Hatırlatıyor (Search Engine Journal) — Mueller’in aynı dildeki sürümlerin birleştirilmesi hakkındaki açıklaması.
• Bing: hreflang, content-language’e Göre Çok Daha Zayıf Bir Sinyal (Search Engine Roundtable) — Fabrice Canel’in Bing mekanizması açıklaması.
• Google’ın Search Off the Record podcast’inden içgörüler — uluslararasılaştırma ve hreflang (International Web Mastery) — yukarıda değinilen Illyes ve Splitt yorumlarını aktaran yazı.
• Uluslararası SEO stratejisi: ülke ve dil hedefleme (Click Consult) — aynı kararın rakip bir genel değerlendirmesi.

Değişiklik günlüğü